België op de vingers getikt door Europa voor crypto-belastingrapportering: wat dat voor jou betekent

Op 30 januari 2026 nam de Europese Commissie een beslissing die Belgische crypto-beleggers zou moeten wakker schudden, al vernam het brede publiek er weinig van. In haar maandelijks inbreukpakket opende de Commissie formele procedures tegen twaalf EU-lidstaten, waaronder België, voor het niet tijdig omzetten van de DAC8-richtlijn in nationaal recht. Wat weinigen weten: in datzelfde pakket staat België ook op een tweede lijst, voor een verwante belastingrichtlijn. Dat is geen detail.

Maar het verrassendste aspect van dit verhaal is misschien wat er voor gewone Belgische beleggers niet verandert: hun verplichting om meerwaarden op crypto aan te geven bestond al op 1 januari 2026 en bestaat nog steeds, ongeacht de Europese inbreukprocedure.

Wat is DAC8 en waarom staat België op de lijst?

DAC8 (officieel Richtlijn (EU) 2023/2226) is de Europese regel die crypto-platformen verplicht om klantgegevens en transacties automatisch door te sturen naar nationale belastingdiensten. Concreet: een Belgische gebruiker van Kraken, Binance of Coinbase zou via DAC8 automatisch "in beeld" komen bij de FOD Financiën, zonder dat hij zelf iets hoeft te doen. Dat is een fundamentele verschuiving in hoe de fiscus zicht krijgt op crypto-bezit.

De omzettingsdeadline voor DAC8 was eind 2025. België haalde die niet. Hetzelfde geldt voor Bulgarije, Tsjechië, Estland, Griekenland, Spanje, Cyprus, Luxemburg, Malta, Nederland, Polen en Portugal. Twaalf landen in totaal.

De Europese Commissie stuurde elk van die landen een formele ingebrekestelling, de zogenaamde "letter of formal notice". Die geeft België twee maanden de tijd om de omzetting alsnog te voltooien en de Commissie te verwittigen. Doet België dat niet, of onvoldoende, dan volgt een "reasoned opinion". En daarna kan de zaak worden verwezen naar het Europees Hof van Justitie.

België zit ook op een tweede lijst

Minder opgemerkt, maar even relevant: in hetzelfde inbreukpakket staat België ook op de lijst voor het niet omzetten van Richtlijn (EU) 2025/872. Die richtlijn versterkt de administratieve samenwerking op het gebied van belastingheffing in bredere zin, niet alleen voor crypto, maar voor alle informatie-uitwisseling tussen Europese fiscale autoriteiten. België staat hier samen met Bulgarije, Tsjechië, Griekenland, Cyprus, Malta, Nederland, Portugal, Roemenië en Zweden.

Dit is geen technische nieuwsgierigheid. Het illustreert een patroon: België heeft een structurele achterstand in het omzetten van EU-fiscale transparantieregels, en Europa begint dat ernstig op te nemen.

Het misverstand dat gevaarlijk kan zijn

Hier wil ik even stoppen, want ik zie dit misverstand dagelijks bij onze gebruikers.

Veel Belgische crypto-beleggers denken, min of meer bewust, dat ze pas "in beeld" komen bij de fiscus van zodra de datadeling operationeel is. De redenering: "Als de fiscus mijn transacties nog niet automatisch ontvangt, hoef ik ook nog niets te doen."

Die redenering klopt niet, en kan u duur te staan komen.

De meerwaardebelasting van 10% op financiële activa, inclusief crypto, is in werking getreden op 1 januari 2026. Die verplichting staat volledig los van DAC8. De zelfaangifteplicht, het feit dat u uw meerwaarden zelf moet berekenen en invullen in uw personenbelasting, geldt al voor het aanslagjaar 2026, met een indiendatum van 1 mei 2026 voor de vereenvoudigde aangifte en iets later voor de online-aangifte via Tax-on-web.

DAC8 is een controlemechanisme, geen aangiftemechanisme. Het stelt de fiscus in staat om achteraf te controleren of u correct aangaf. Wie niet aangeeft omdat "de fiscus het toch nog niet weet", neemt een bewust risico, en dat risico is niet beperkt in de tijd. Van zodra DAC8 wel operationeel is (en de eerste "cryptofiches" worden verwacht in september 2027 voor het belastingjaar 2026), kan de fiscus terugkijken.

Wat verandert er nu concreet voor u?

Weinig, als u goed bezig was. Veel, als u wachtte op een signaal.

Als u crypto verkocht, swapte of anderszins realiseerde in 2026: u bent wettelijk verplicht om die meerwaarden te berekenen en aan te geven. Dat geldt ook als uw platform nog geen Belgische "cryptofiche" aanmaakt. De bewijslast ligt bij u.

Als u voor het eerst crypto kocht via KBC Bolero: het feit dat KBC u jaarlijkse fiscale documenten bezorgt, is handig, maar het geeft u geen vrijstelling. U blijft zelf verantwoordelijk voor uw aangifte, inclusief de consolidatie van transacties op eventuele andere platformen.

Als u crypto aanhoudt zonder te verkopen: u heeft voorlopig geen meerwaarde gerealiseerd en dus geen aangifteplicht voor die posities. Maar documenteer wel de aankoopprijzen zorgvuldig; u hebt ze nodig van zodra u verkoopt.

De kostprijsbasis: het detail dat iedereen vergeet

Een technisch maar cruciaal punt. Voor de berekening van uw meerwaarde geldt de FIFO-methode (first in, first out): de oudste aankoopprijs wordt als eerste gebruikt bij een verkoop. Voor posities die u al hield vóór 1 januari 2026, geldt een step-up basis: de marktwaarde op 31 december 2025 geldt als uw aankoopprijs voor de berekening van de 10%-belasting. U betaalt dus geen belasting op historische winsten die vóór 2026 werden opgebouwd.

Maar: die step-up basis moet u zelf kunnen documenteren. Wie de slotkoers van zijn portfolio op 31 december 2025 niet heeft vastgelegd, kan later problemen krijgen bij een controle. U wil niet achteraf bewijzen dat een positie "altijd al" meer waard was.

Wat de EU-inbreukprocedure wél verandert

Voor België als lidstaat heeft de ingebrekestelling reële gevolgen. De wetgever staat onder Europese druk om DAC8 snel om te zetten. Als dat lukt binnen twee maanden, verandert er operationeel weinig voor beleggers: de datadeling komt er sowieso, alleen iets later dan gepland.

Als België de deadline mist, escaleert de procedure. Dat betekent geen directe sancties voor beleggers, maar het verlengt de periode van rechtsonzekerheid voor platformen die wachten op duidelijke Belgische regelgeving over hun rapportageverplichtingen.

De verwachting in de sector is dat de Belgische wetgever de omzetting snel zal afronden: de politieke wil is er en de inhoud van DAC8 is al sterk verankerd in de wet op de meerwaardebelasting. Het gaat vermoedelijk om een formaliteitskwestie, geen principiële achterstand.

Conclusie: geen uitstel, wel actie

De boodschap is eenvoudig. Europa dwingt steeds meer transparantie af over crypto-transacties, en België volgt, al wat later dan verwacht. Maar de belastingplicht voor Belgische beleggers bestond al vóór DAC8, en bestaat vandaag al.

Als u in 2026 crypto-transacties uitvoerde: begin nu met het verzamelen van uw transactiehistoriek, documenteer uw kostprijsbasis op FIFO-basis, en laat u indien nodig begeleiden door een specialist die de Belgische regelgeving kent.

Bij CryptoTax.be helpen we Belgische beleggers dagelijks met precies dat. Vragen? Contacteer ons via cryptotax.be.

Bronnen: Europese Commissie, Inbreukpakket januari 2026, Brussel, 30 januari 2026. Wetsontwerp meerwaardebelasting, ingediend 17 december 2025. Richtlijn (EU) 2023/2226 (DAC8).

Quinten De Swaef is oprichter van CryptoTax.be, het Belgische platform voor crypto-fiscaliteitsopvolging.